CZĘŚĆ II - EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

Kiedy polska prasa zastanawia się nad redukcją emisji CO2 skupia się zazwyczaj na sektorze energetycznym zapominając, że producentami i odbiorcami energii są także inne sektory: gospodarstwa domowe, usługi, transport, przemysł i rolnictwo. Odpowiadają one często w nie mniejszym niż energetyka stopniu za emisję nie tylko dwutlenku węgla, ale i wielu innych szkodliwych dla zdrowia substancji takich jak pyły zawieszone, tlenki azotu i siarki czy metale ciężkie. Właśnie w tych sektorach kryje się ogromny a jednocześnie wciąż niedostrzegany potencjał modernizacyjny, którego wykorzystanie nie tylko służyłoby naszemu zdrowiu i naszym portfelom, ale ułatwiłoby niełatwą transformację sektora energetycznego.

Pierwszy rozdział poświęciliśmy sektorowi budownictwa, zarówno mieszkalnego, jak i użytkowego. Prezentujemy w nim ogólne wzorce konsumpcji energii cieplnej i elektrycznej w polskich gospodarstwach domowych i firmach, analizując przełożenie tych wielkości na perspektywę finansową gospodarstwa domowego i mikroprzedsiębiorstwa, a także zarysowujemy potencjał wdrożenia praktyk efektywności energetycznej w branży. Nasze rozważania osadzamy w realiach międzynarodowych, wskazując na te doświadczenia europejskie i światowe, na których powinniśmy się opierać, planując i wdrażając politykę podnoszenia efektywności energetycznej naszej substancji mieszkaniowej i budynków komercyjnych. Bazując na dotychczasowych kierunkach rozwoju polskiego budownictwa, formułujemy scenariusz odniesienia - towarzyszące mu założenia, prognozowane zmiany postaw w społeczeństwie oraz konsekwencje jakie Polska poniesie jeśli jej polityka publiczna będzie zachowawca. Przewidywane zmiany są tu powolne, a potencjał oszczędności w dużej mierze niewykorzystany. Kontrastem dla tej ścieżki jest scenariusz modernizacji, w którym do Polski w krótkim czasie wkraczają normy budownictwa nisko i zeroenergetycznego. Społeczeństwo, świadome korzyści płynących z nowych standardów, chętnie je wdraża, co ułatwiane jest przez mądrze zaprojektowane publiczne wsparcie finansowe i podatkowe. Postępuje elektryfikacja systemów grzewczych, zużycie energii spada, a wydatki na ogrzewanie maleją. Jednocześnie wzrasta średnia temperatura w budynkach. Rozdział kończy analiza kosztów i korzyści transformacji nieskoenergetycznej - w ujęciu finansowym oraz pod kątem emisji. Wskazuje ona jednoznacznie na wysoką opłacalność tego wyboru dla indywidualnych inwestorów i całego społeczeństwa.

Drugi rozdział dotyczy newralgicznego w wymiarze krajowym sektora transportu. Z uwagi na kluczową rolę, jaką odgrywa on w funkcjonowaniu polskiej gospodarki, wszelkie sugerowane zmiany, nawet jeśli przynoszą wymierne korzyści zdrowotne czy środowiskowe, rozważane muszą być w kontekście celu nadrzędnego, jakim jest zapewnienie płynnego przewozu pasażerów oraz dóbr. Przedstawiamy te specyficzne cechy sektora i określamy, jakimi alternatywnymi ścieżkami może on podążyć w przyszłości. Tradycyjnie, opieramy się o przykłady zagraniczne, które pomagają nam w identyfikacji prawdopodobnych trendów mobilności w najbliższych dekadach. Następnie wprowadzamy Czytelnika do scenariusza odniesienia, analizując możliwe skutki rozwoju sektora transportu w tym scenariuszu.

Prognozujemy rozwój wzorców transportowych obywateli i firm, oraz oceniamy ryzyko, jakie niesie ze sobą opieszałe podążanie drogą innowacji technicznych w tym sektorze. Alternatywną ścieżkę rozwoju tworzy prezentowany dalej scenariusz modernizacji. Zakłada on szybsze wdrażanie norm środowiskowych stawianych samochodom dopuszczanym do ruchu w Polsce, upowszechnianie się biopaliw oraz racjonalne zarządzanie przestrzenią miejską i promocję zrównoważonego transportu w obszarach natężonego ruchu. Analiza kosztów i korzyści inwestowania w podnoszenie efektywności paliwowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że jest to opcja wysoce opłacalna w sensie ekonomicznym, środowiskowym, zdrowotnym i czasowym.

W ostatnim rozdziale zawarliśmy analizę modernizacji trzech istotnych sektorów gospodarki: przemysłu, rolnictwa i zarządzania odpadami. W tej kolejności omawiamy równolegle najpierw charakterystykę branż, a następnie trendy ich rozwoju w ujęciu międzynarodowym wraz z prezentacją dobrych praktyk oraz głównymi działaniami modernizacyjnymi. Następnie pochylamysię nad przyszłością tych sektorów w scenariuszu odniesienia, omawiając główne czynniki, które, jak sądzimy, będą wpływać na nie w ciągu najbliższych kilku dekad. Pokazujemy skutki pasywnej polityki publicznej i opieszałości we wprowadzaniu działań modernizacyjnych przez podmioty prywatne. Dalej, omawiamy scenariusz modernizacji, a więc zastanawiamy się, na ile optymalnie ukształtować można rozwój badanych gałęzi przy założeniu konsekwentnych działań w sektorze publicznym oraz prywatnym, z uwzględnieniem odrębnych cech analizowanych branż, które rodzą zróżnicowane szanse i wyzwania. Koszty i korzyści płynące z inwestycji w efektywność energetyczną w przemyśle oraz zarządzanie odpadami i generację energii w rolnictwie omawiamy szerzej w końcowej części rozdziału, gdzie analizujemy wpływ transformacji na wielkości finansowe oraz te rzadziej mierzone - środowiskowe i zdrowotne. Ważnym atutem tego scenariusza jest podniesienie społecznej świadomości w zakresie efektywności energetycznej, co, jak można sądzić, przyniesie dobre owoce również w innych sferach życia i gospodarowania.

Raporty

2050.PL - PODRÓŻ DO NISKOEMISYJNEJ PRZYSZŁOŚCI

Ponad rok temu eksperci Warszawskiego Instytutu Studiów Ekonomicznych i Instytutu na rzecz Ekorozwoju zainicjowały prace nad przygotowaniem dokumentu analizującego możliwości stworzenia do 2050 roku w Polsce gospodarki niskoemisyjnej. Gospodarki szanującej środowisko naturalne, biorącej pod uwagę interesy nie tylko bieżącego, ale i przyszłych pokoleń, dla której czyste powietrze, niezdewastowany krajobraz i zdrowie publiczne nie są mniej ważne niż zysk finansowy. Dziś…

więcej