CZĘŚĆ V - KLIMAT DLA POLITYKI KLIMATYCZNEJ

W polskiej debacie publicznej ścierają się dziś trzy poglądy na europejską politykę klimatyczną: sceptycy działają na rzecz redukcji jej znaczenia, minimaliści zmierzają do utrzymania polityki w jej obecnym kształcie, natomiast wspierający promują stawianie ambitniejszych celów na przyszłość. Niemal wszyscy istotni aktorzy życia publicznego (w tym partie polityczne, administracja publiczna oraz większość przedstawicieli biznesu) reprezentują dwa pierwsze wymienione nurty. Trzeci scenariusz wspierają przede wszystkim organizacje pozarządowe, przedsiębiorstwa działające w obszarze nowych technologii oraz część wspólnot lokalnych.

W niniejszej części pragniemy zapoznać Czytelnika z historią polityki klimatycznej w Polsce i przedstawić możliwe kierunki i perspektywy jej rozwoju. Pierwszy rozdział pokazuje, jakie czynniki kształtowały dotychczasowe decyzje Polski w obszarze ochrony klimatu i stara się wyjaśnić obecny negatywny stosunek do wymogów Wspólnoty w zakresie celów redukcyjnych i efektywnościowych. W rozdziale drugim proponujemy konkretne działania, możliwe do wdrożenia przez twórców polityki publicznej, które, jeśli będą przeprowadzone właściwie i z uwzględnieniem specyfiki polskiego społeczeństwa, mogą przynieść oczekiwane skutki oraz zyskać aprobatę opinii publicznej.

Budowa gospodarki niskoemisyjnej jest działaniem długoterminowym, wymagającym planowania i gotowości do prowadzenia tej samej, jednolitej co do kierunku i orientacji, polityki przez dwie lub trzy dekady. W Polsce dominuje jednak pogląd, że wiąże się ona z wysokimi kosztami, nieuniknionym wzrostem wydatków na energię, obniżeniem konkurencyjności handlu zagranicznego oraz przeregulowaniem gospodarki i spadkiem zatrudnienia. Nie bez znaczenia jest także obawa, że proces ten jest zbyt skomplikowany, aby polskie państwo mogło go z powodzeniem przeprowadzić. W poprzednich częściach pokazaliśmy niesłuszność tego przekonania, w tej części.

Rozdział pierwszy stara się szczegółowo nakreślić warunki brzegowe prowadzenia polityki klimatycznej w Polsce oraz wyjaśnić ich genezę. Choć rozmowy z Unią Europejską stają się coraz trudniejsze, pokazujemy, że mogą zakończyć się rozwiązaniem satysfakcjonującym obie strony. Przekonujemy bowiem, że realia ogólnoświatowego trendu niskoemisyjnego i związanej z tym konkurencji wymagają inwestycji w redukcję emisji. Dla Polski oznacza to innowacje, bezpieczeństwo energetyczne i podniesienie rangi naszego kraju na forum międzynarodowym. Mamy również szansę dołączyć do państw kształtujących wspólnotową politykę klimatyczną, zamiast samotnie pozostawać w opozycji względem jej celów.

Nadmierna powściągliwość w tym względzie może utrudnić wykorzystanie pełni szans rozwojowych stojących przed polską gospodarką w średniej perspektywie czasowej, a także narazić polskie społeczeństwo na dłuższe, niż to by było konieczne, ponoszenie ciężaru negatywnych efektów zewnętrznych węglowej orientacji sektora energetycznego. W tym sensie pytanie o możliwość dokonania niskoemisyjnej transformacji jest de facto pytaniem o jakość polskiej polityki i jej zdolność do świadomego kształtowania rozwoju gospodarczo-społecznego Polski w perspektywie wielu dekad. To również konieczność wyjścia poza ramy opisanego w poprzednich częściach scenariusza odniesienia i wdrożenia przedstawionych tam zmian modernizujących różne sfery działalności gospodarczej.

W rozdziale drugim porządkujemy typy narzędzi, które pomogą Polsce osiągnąć wyznaczone cele transformacji niskoemisyjnej. Sugerujemy konkretny kształt działań, ich horyzont czasowy oraz sposób finansowania i organizacji niezbędnych zmian, wskazując podmioty odpowiedzialne za ich wdrażanie. Działaniom przypisujemy cele i korzyści, oraz wyjaśniamy, dlaczego dane narzędzie ma szansę wspomóc strategię niskoemisyjnego rozwoju. Staramy się również nakreślić ogólne ramy tworzenia dobrych polityk publicznych, wzorując się na doświadczeniach zachodnich. Ważnym przekazem tego rozdziału jest to, że jedynie skoordynowane, wielopłaszczyznowe działania będą w stanie zagwarantować efektywną i terminową realizację celów pożądanych z punktu widzenia UE oraz Polski.

Raporty

2050.PL - PODRÓŻ DO NISKOEMISYJNEJ PRZYSZŁOŚCI

Ponad rok temu eksperci Warszawskiego Instytutu Studiów Ekonomicznych i Instytutu na rzecz Ekorozwoju zainicjowały prace nad przygotowaniem dokumentu analizującego możliwości stworzenia do 2050 roku w Polsce gospodarki niskoemisyjnej. Gospodarki szanującej środowisko naturalne, biorącej pod uwagę interesy nie tylko bieżącego, ale i przyszłych pokoleń, dla której czyste powietrze, niezdewastowany krajobraz i zdrowie publiczne nie są mniej ważne niż zysk finansowy. Dziś…

więcej